Unto This Last, and Other Essays on Political Economy

جان راسکین، منتقد هنری بزرگ دوران ویکتوریا، در میانهٔ عمر از هنر به اقتصاد روی آورد و این مجلد سه اثر اقتصادی او را گرد آورده است. هستهٔ کتاب «به همین آخری» (Unto This Last) است: چهار جستار که در ۱۸۶۰ در مجلهٔ «کورن‌هیل» چاپ شدند و چنان خشمی برانگیختند که سردبیر، تاکری، ناچار شد انتشارشان را قطع کند؛ این جستارها در ۱۸۶۲ به صورت کتاب درآمدند. عنوان از مَثَل کارگران تاکستان در انجیل گرفته شده که در آن به کارگر ساعت آخر همان مزد نخستین داده می‌شود.

راسکین در «ریشه‌های شرف»، «رگه‌های ثروت»، «ای داوران زمین» و «به حسب ارزش» به فرض بنیادی اقتصاد سیاسی کلاسیک حمله می‌کند: اینکه انسان را می‌توان موجودی صرفاً سودجو در نظر گرفت. او از دستمزد عادلانه، مسئولیت کارفرما و تعریف تازه‌ای از ثروت دفاع می‌کند و جملهٔ مشهورش «هیچ ثروتی جز زندگی نیست» از همین‌جاست.

بخش نخست کتاب «اقتصاد سیاسی هنر» (سخنرانی‌های ۱۸۵۷) و بخش سوم «جستارهایی در اقتصاد سیاسی» (که بعدها با نام Munera Pulveris شناخته شد) است. گاندی در ۱۹۰۴ «به همین آخری» را در قطاری در آفریقای جنوبی خواند و می‌گفت زندگی‌اش را دگرگون کرد؛ بنیان‌گذاران حزب کارگر بریتانیا نیز آن را از مؤثرترین کتاب‌های خود شمردند. برای علاقه‌مندان اقتصاد اخلاقی و نقد سرمایه‌داری صنعتی، متنی کلاسیک است.