An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations

آدام اسمیت با پرسشی ساده شروع می‌کند: ثروت یک ملت از کجا می‌آید؟ پاسخ رایج زمانه طلا و نقرهٔ انباشته در خزانه بود. اسمیت می‌گوید ثروت واقعی، کار مردم و بهره‌وری آن است — و بهره‌وری از تقسیم کار می‌آید. مثال مشهور کارگاه سنجاق‌سازی در همان صفحه‌های نخست می‌آید.

از دل همین بحث، مفهوم «دست نامرئی» بیرون می‌آید: اینکه افراد در پی نفع خودشان، بی‌آنکه قصدش را داشته باشند، به نفع جمع هم کار می‌کنند. ولی برخلاف تصویری که بعدها از اسمیت ساختند، کتاب پر است از هشدار دربارهٔ تبانی تاجران، انحصار، و قدرتی که ثروتمندان بر قانون‌گذاری پیدا می‌کنند.

اسمیت استاد فلسفهٔ اخلاق بود، نه اقتصاددان — رشته‌ای که هنوز وجود نداشت. همین پیش‌زمینه توضیح می‌دهد چرا کتاب به‌جای فرمول، پر از تاریخ، مشاهده و قضاوت اخلاقی است.