What is Property?

«مالکیت چیست؟» (۱۸۴۰) نخستین کتاب مهم پیر ژوزف پرودون، اندیشمند فرانسوی، است که پرسش عنوانش را در همان صفحه‌های نخست با جمله‌ای مشهور پاسخ می‌دهد: «مالکیت، دزدی است». این جمله او را یک‌شبه پرآوازه کرد و هنوز هم بسیار بدفهمیده می‌شود.

پرودون مالکیت شخصی بر خانه و ابزار کار را رد نمی‌کند؛ آنچه نقد می‌کند «حق افزایش» است، یعنی حقی که به مالک اجازه می‌دهد بی‌آنکه کار کند، از کار دیگران درآمد بگیرد: اجاره، بهره و سود. او در فصل‌های پیاپی، توجیه‌های رایج مالکیت را، از حق طبیعی و تصرف نخستین تا قانون مدنی و کار، یکی‌یکی می‌سنجد و می‌کوشد نشان دهد هیچ‌کدام از آزمون عدالت و برابری سربلند بیرون نمی‌آید.

پرودون در همین کتاب نخستین کسی شد که خود را «آنارشیست» نامید و منظورش نظمی بی‌فرمانروا بود، نه آشوب. مارکس در جوانی کتاب را ستود، هرچند بعدها از سرسخت‌ترین منتقدان پرودون شد. این ترجمه با زندگی‌نامه‌ای از نویسنده همراه است. صرف‌نظر از موافقت یا مخالفت، کتاب یکی از نقطه‌های آغاز اندیشهٔ اقتصادی و سیاسی رادیکال است.