The Kādambarī of Bāṇa

«کادمبری» رمان عاشقانهٔ سانسکریت اثر بانه (Bāṇa)، نویسندهٔ دربار شاه هرشه‌وردهنه در شمال هند در سدهٔ هفتم میلادی است. این اثر از شاهکارهای نثر هنری سانسکریت و از قدیمی‌ترین رمان‌های جهان به‌شمار می‌رود و پس از مرگ بانه، پسرش بوشنه‌بهٔ آن را ادامه داد.

سی. ام. ریدینگ (C. M. Ridding)، دانشجوی پیشین دانشکدهٔ گرتون کمبریج، آن را با حذف‌هایی به انگلیسی ترجمه کرد و خلاصه‌ای کامل از ادامهٔ اثر را نیز افزود. چاپ ۱۸۹۶ با پشتیبانی انجمن سلطنتی آسیایی در «صندوق ترجمه‌های شرقی» منتشر شد و به خانم کاول، که نخستین بار قصهٔ کادمبری را برای مترجم تعریف کرد، تقدیم شده است. مقدمه شرح حال بانه را می‌آورد: برهمنی از خاندان واتسیاین که دورهٔ جوانی را در سفر گذراند و سپس به دربار شاه فراخوانده شد.

داستان شامل لایه‌هایی از قصه در قصه است و ماجرای عاشقانه‌ای را روایت می‌کند که در زندگی‌های متوالی ادامه می‌یابد؛ در اینجا از روایت جزئیات پرهیز می‌کنیم. برای علاقه‌مندان به ادبیات هند، قصه‌های عاشقانهٔ کلاسیک و جهان‌بینی هندو دربارهٔ تناسخ مناسب است؛ نثر اصلی بسیار پرآذین است و ترجمه آن را ساده‌تر کرده است.