The Testimony of the Rocks

«گواهی صخره‌ها، یا زمین‌شناسی در نسبت با دو الهیات، طبیعی و وحیانی» آخرین کتاب هیو میلر (۱۸۰۲–۱۸۵۶)، سنگ‌تراش پیشینی که به زمین‌شناس و روزنامه‌نگار برجستهٔ اسکاتلند بدل شد، است. این اثر پس از مرگ او در ۱۸۵۶ و در ۱۸۵۷ توسط توماس کنستابل در ادینبرا منتشر شد. میلر پیش‌تر با «ماسه‌سنگ سرخ کهن» و «ردپاهای آفریدگار» شهرت یافته بود.

میلر با شناخت دست‌اول از فسیل‌ها، سنگواره‌های زغال و لایه‌های زمین، می‌کوشد نشان دهد زمین‌شناسی و روایت آفرینش در کتاب مقدس با هم سازگارند. به باور او «روزهای» آفرینش را می‌توان دوره‌های درازمدت زمین‌شناختی دانست. او در برابر نظریهٔ «تحول گونه‌ها» که در آن زمان مطرح می‌شد موضع می‌گیرد و گزارش‌های فسیلی را شاهد بر پیدایش ناگهانی و آفرینش جداگانهٔ گونه‌ها می‌شمارد.

نثر او زنده، تصویری و شاعرانه است و چاپ حاضر با نقش فسیل‌ها همراه است. دیدگاه‌های علمی کتاب امروز کهنه‌اند، اما به‌عنوان سندی از مناقشهٔ علم و دین پیش از داروین، و برای خواننده‌ای که به تاریخ زمین‌شناسی و ادبیات علمی ویکتوریایی علاقه دارد، ارزشمند است.