The Uncommercial Traveller

«مسافر غیرتجاری» مجموعه‌ای از جستارها و طرح‌های چارلز دیکنز است که از ۱۸۶۰ در نشریهٔ هفتگی خود او، «در تمام سال» (All the Year Round)، منتشر شد و نخستین بار در ۱۸۶۱ به صورت کتاب درآمد؛ این نسخه، چاپ کامل‌تر با ۳۷ فصل و تصویرهایی از هری فرنیس است. دیکنز در این قطعه‌ها خود را «مسافری» معرفی می‌کند که نه برای تجارت، که برای «خانهٔ بزرگ برادری انسان» سفر می‌کند و هرچه می‌بیند را گزارش می‌کند.

موضوع‌ها گسترده‌اند: غرق شدن کشتی «رویال چارتر» در سواحل ولز، نوانخانهٔ واپینگ، تئاترهای ارزان مردم فقیر، ملوانان بی‌پناه بندر لیورپول، کلیساهای خلوت شهر لندن، ولگردها، شهر کودکی‌اش «دال‌بورو»، و قصه‌های ترسناکی که دایه‌اش در کودکی برایش می‌گفت. مشهورترین قطعه، «پرسه‌های شبانه»، روایت شب‌هایی است که دیکنز از بی‌خوابی تا سحر در خیابان‌های خالی لندن راه می‌رفت. در «به سوی دریاچهٔ بزرگ نمک» هم به دیدار مهاجران مورمونی می‌رود که از لندن رهسپار آمریکا بودند.

لحن این جستارها با «طرح‌های باز» دوران جوانی فرق دارد: پخته‌تر، تأمل‌برانگیزتر و گاه تیره‌تر است. اینجا دیکنز روزنامه‌نگار و پرسه‌زن است، نه رمان‌نویس، و همین صدایش را مستقیم‌تر و شخصی‌تر می‌کند.

برای خوانندهٔ رمان‌های دیکنز، این کتاب چهرهٔ دیگری از او را نشان می‌دهد و برای علاقه‌مندان تاریخ اجتماعی انگلستان عصر ویکتوریا سندی زنده است.