Sketches by Boz

«طرح‌های باز» (Sketches by Boz) نخستین کتاب چارلز دیکنز است که در ۱۸۳۶، پیش از «یادداشت‌های پیکویک» و دیگر رمان‌هایش، منتشر شد. دیکنز در سال‌های ۱۸۳۳ تا ۱۸۳۶، هنگامی که خبرنگار و روزنامه‌نگاری جوان بود، این قطعه‌ها را با نام مستعار «باز» در روزنامه‌ها و مجله‌های لندن منتشر می‌کرد و سپس آن‌ها را با تصویرهای جورج کروکشنک، تصویرگر نامدار زمانه، در کتاب گرد آورد.

کتاب چهار بخش دارد: «محلهٔ ما» که آدم‌های یک محلهٔ لندنی — کشیش، بانوی پیر، ناخدای بازنشسته و همسایه‌ها — را معرفی می‌کند؛ «صحنه‌ها» که به خیابان‌ها، بازارها، دادگاه‌ها، گروفروشی‌ها، میخانه‌ها، تئاترها و زندان نیوگیت سر می‌زند؛ «شخصیت‌ها» که تیپ‌های گوناگون شهر را می‌کاود؛ و «داستان‌ها» که حکایت‌هایی کوتاه، گاه خنده‌دار و گاه تلخ، است.

در این طرح‌ها رمان‌نویس هنوز کامل نشده، اما چشم تیزبین، طنز و همدلی دیکنز با فقیران و آدم‌های معمولی از همین‌جا پیداست. موفقیت کتاب بود که ناشران را به سفارش «پیکویک» به او ترغیب کرد و راه شهرتش را گشود.

برای خوانندگانی که می‌خواهند لندن دههٔ ۱۸۳۰ را از نزدیک ببینند و برای دوستداران دیکنز که می‌خواهند ریشه‌های جهان داستانی او را بشناسند، این کتاب سندی ادبی و اجتماعی است. قطعه‌ها کوتاه و مستقل‌اند و برای خواندن پراکنده مناسب‌اند.