The Underdogs: A Novel of the Mexican Revolution

«فرودستان» (Los de abajo) نخستین و شناخته‌ترین رمان انقلاب مکزیک است. ماریانو آسوئلا، پزشکی از لاگوس د مورنو در ایالت خالیسکو، آن را در سال‌های جنگ نوشت؛ او نخست از قیام فرانسیسکو مادرو حمایت کرده بود و بعد خود به‌عنوان پزشک با نیروهای انقلابی همراه شد و چیزهایی را دید که در رمان بازتاب یافته است. کتاب نخست در ۱۹۱۵ در روزنامه‌ای در ال پاسو به صورت پاورقی چاپ شد و بعد به کتاب درآمد.

قهرمان رمان دمتریو ماسیاس است، دهقانی که به‌ناچار به کوه می‌زند و با گروهی از روستاییان مبارزی نیرومند می‌شود. داستان گذر آنان را از شور و پیروزی اولیه نشان می‌دهد: چگونه آرمان‌ها کم‌رنگ می‌شوند و جنگ جای خود را به غارت، خشونت و سردرگمی می‌دهد.

نثر آسوئلا کوتاه، سریع و بی‌پیرایه است و بیشتر با تصویرها و گفت‌وگوها کار می‌کند تا توضیح. اثر برای کسانی که به ادبیات آمریکای لاتین، تاریخ مکزیک و رمان جنگ علاقه دارند مناسب است و نگاهی انسانی و انتقادی به انقلابی دارد که فقیران را به میدان آورد و باز به سرنوشتی تلخ سپرد.