A Record of Buddhistic Kingdoms

«گزارش سرزمین‌های بودایی» سفرنامهٔ فاشیان (فاهیان)، راهب بودایی چینی، است که در ۳۹۹ میلادی، در حالی که خود سالخورده بود، از چانگ‌آن به راه افتاد تا نسخه‌های کامل «وینیه» — قوانین انضباط رهبانی بودایی — را که در چین ناقص بود، در هند بیابد. سفر او پانزده سال طول کشید و تا ۴۱۴ میلادی ادامه یافت.

فاشیان از بیابان‌های آسیای مرکزی و شهرهایی چون ختن گذشت، از کوه‌های پامیر عبور کرد، به گندهارا و سرزمین‌های امروزی افغانستان و پاکستان رسید، و سپس سراسر دشت گنگ را پیمود و جایگاه‌های مقدس زندگی بودا را زیارت کرد. سال‌ها در پاتلی‌پوترا و سریلانکا ماند و متن‌ها را رونویسی کرد، و سرانجام از راه دریا، با گذر از توفان‌ها و توقفی در جاوه، به چین بازگشت.

گزارش او از کهن‌ترین سفرنامه‌های آسیاست و برای تاریخ هند در عصر گوپتاها و آسیای مرکزی منبعی بی‌همتاست: از صومعه‌ها، آیین‌ها، جشن‌ها، بیمارستان‌ها و آداب مردم می‌گوید. این نسخه ترجمه و شرح جیمز لگ، چین‌شناس اسکاتلندی، است که در ۱۸۸۶ منتشر شد و با مقدمه و یادداشت‌های فراوان همراه است. برای علاقه‌مندان تاریخ آسیا، جادهٔ ابریشم و آیین بودا خواندنی است.