Creative Evolution

مفهوم کلیدی او «جهش حیاتی» است: نیرویی که مسیر تکامل را نه بر پایهٔ نقشهٔ از پیش تعیین‌شده و نه با تصادف محض، بلکه با آفرینش پیوسته پیش می‌برد.

پشت این، نظریهٔ زمان اوست: زمانِ زیسته پیوسته و کیفی است، در حالی که زمانِ علم به لحظه‌های جداگانه تکه می‌شود — و همین تکه کردن، حیات را از دست می‌دهد.

کتاب در زمان خودش پدیده‌ای فرهنگی شد و بر پروست، شاو و ویلیام جیمز اثر گذاشت. برگسون در ۱۹۲۷ نوبل ادبیات گرفت.

هانری برگسون، فیلسوف فرانسوی و استاد کلژ دو فرانس، در این کتاب هم با تکامل‌گرایی مکانیکی و اسپنسری درمی‌افتد و هم با غایت‌انگاری سنتی. او هوش را ابزاری برای کار با ماده می‌داند و در برابرش «شهود» را می‌نشاند که می‌تواند حرکت خود حیات را دریابد. این نسخه ترجمهٔ انگلیسی آرتور میچل است که خود برگسون آن را بازبینی کرده و ویلیام جیمز نیز در آن یاری داده است. برای دانشجوی فلسفه و علاقه‌مندان پیوند فلسفه و زیست‌شناسی، اثری اساسی است.