Haida Texts and Myths

«متن‌ها و اسطوره‌های هایدا» (Haida Texts and Myths) گزارشی پژوهشی از جان آر. سوانتون است که در ۱۹۰۵ به‌عنوان شمارهٔ ۲۹ از نشریات «ادارهٔ مردم‌شناسی آمریکا» (Bureau of American Ethnology) در مؤسسهٔ اسمیتسونیان منتشر شد. هایدا مردمی بومی در شمال‌غربی آمریکای شمالی‌اند و سوانتون روایت‌های آنان را به گویش اسکیدگیت (و یک متن به گویش ماست) ثبت کرده است.

کتاب با مقدمه‌ای دربارهٔ شیوهٔ گردآوری آغاز می‌شود و سپس چند قصه را هم به زبان هایدا و هم با ترجمهٔ آزاد و ترجمهٔ سطربه‌سطر می‌آورد؛ از جمله «پیشانی‌کپک‌زده» (Moldy-forehead). بخش بعدی قصه‌هایی است که متن اصلی آنها همراهشان آمده، مانند داستان تولد «آسمان‌درخشان»، ساختن قایقی برای جنگ، «دختری که به کلاغ غذا داد» و «قمار با چوب‌ها».

این کتاب هم برای پژوهشگران زبان و فرهنگ بومیان آمریکا ارزش دارد و هم برای خوانندهٔ عادی که می‌خواهد با دنیای اسطوره‌ها و قصه‌های یک قوم دور آشنا شود. نثر آن ساده و ترجمه‌وار است و جنبهٔ علمی‌اش بر جنبهٔ ادبی می‌چربد.