Man and Nature; or, Physical Geography as Modified by Human Action

«انسان و طبیعت، یا جغرافیای طبیعی چنان‌که کنش انسان آن را تغییر داده» (۱۸۶۴) کتاب جورج پرکینز مارش (۱۸۰۱–۱۸۸۲)، دیپلمات و دانشمند آمریکایی است و بسیاری آن را نخستین اثر بنیادی جنبش حفاظت از محیط‌زیست می‌دانند. چارلز اسکریبنر آن را در نیویورک چاپ کرد و مارش به‌عنوان سرآغاز سخنی از هوراس بوشنل آورده که می‌گوید باد و توفان و زلزله و فصل‌ها به اندازهٔ انسان زمین را دگرگون نکرده‌اند.

مارش با نمونه‌هایی از مدیترانه تا آمریکا نشان می‌دهد جنگل‌زدایی، تغییر مجرای آب‌ها، شخم بی‌ملاحظه و کشتار جانوران چگونه خاک را فرسوده و رودها را ویران و حتی تمدن‌هایی را ضعیف کرده است. استدلالش این است که انسان نباید خود را مالک زمین، بلکه باید خود را نگهبان آن بداند.

کتاب جنبش‌های حفاظت جنگل و منابع طبیعی را در ایالات متحده الهام بخشید و پیش‌بینی‌های آن امروز بیش از پیش به مباحث تغییر اقلیم و فرسایش خاک نزدیک است. نثرش علمی و سنگین است، اما برای خوانندهٔ علاقه‌مند به تاریخ محیط‌زیست منبعی ارزشمند است.