Men of the Old Stone Age

هنری فیرفیلد آزبورن، دیرین‌شناس آمریکایی و سرپرست موزهٔ تاریخ طبیعی نیویورک، در ۱۹۱۲ با راهنمایی سه باستان‌شناس بزرگ آن روزگار — امیل کارتایاک، آنری بروی و هوگو اوبرمایر — از غارهای پارینه‌سنگی پیرنه، دوردونی فرانسه و کوه‌های کانتابریای اسپانیا دیدن کرد. این کتاب، که از سخنرانی‌هایش در دانشگاه کالیفرنیا برآمد، حاصل همان سفر است.

آزبورن کتاب را چنان ساخته که هر دورهٔ یخبندان و میان‌یخبندان، آب‌وهوا و جانوران همراهش — ماموت، کرگدن پشمالو، گوزن شمالی — در کنار ابزارهای سنگی و صنعت و فرهنگ انسان همان دوره بیاید. از انسان‌های کهن‌تر آغاز می‌کند، به نئاندرتال‌ها و فرهنگ موستری می‌رسد و سپس به مردمان پارینه‌سنگی پسین و فرهنگ‌های اورینیاسی، سولوتره‌ای و مادلنی می‌پردازد.

فصل‌های مربوط به هنر غار، مانند نقاشی‌های آلتامیرا و غارهای دوردونی، از جذاب‌ترین بخش‌های کتاب‌اند. آزبورن استدلال می‌کند که این نقاشی‌ها کار هنرمندانی ماهر با توانایی‌های ذهنی همانند ما است. کتاب با تصویرهای فراوان، از جمله بازسازی‌های چارلز نایت، همراه است. برخی طبقه‌بندی‌های نژادی آن را علم امروز کنار گذاشته، اما بخش باستان‌شناسی و هنر آن هنوز خواندنی است.