A Narrative of the Most Remarkable Particulars in the Life of James Albert Ukawsaw Gronniosaw, an African Prince, as Related by Himself

«روایت زندگی جیمز آلبرت یوکاسا گرونیوسا» از قدیمی‌ترین زندگی‌نامه‌های خودنوشت یک آفریقایی در زبان انگلیسی است. گرونیوسا که خود را شاهزادهٔ بورنو می‌نامد، داستان زندگی‌اش را از زبان خودش نقل می‌کند و این روایت در سال ۱۷۷۲ در شهر بات چاپ شد.

او از کودکی‌اش در سرزمین مادری، از فریب و ربوده شدنش و از فروخته شدن در بازار برده‌ها می‌گوید و پس از آن سال‌های خدمتش در آمریکا و سفرش به انگلستان را نقل می‌کند. روایت از دید دینی و با ایمان مسیحی او پیش می‌رود و رنج و امید را در کنار هم می‌گذارد.

این متن برای مطالعهٔ تاریخ برده‌داری، زندگی آفریقایی‌تباران در سدهٔ هجدهم و آغاز ادبیات روایت برده‌ها اهمیت دارد و زبان آن ساده و صمیمی است.