The Interesting Narrative of the Life of Olaudah Equiano

«روایت جالب زندگی اولائودا اکوئیانو، یا گوستاووس واسا، آفریقایی» (۱۷۸۹) از نخستین و اثرگذارترین روایت‌های برده‌داری به قلم خود یک برده است. اکوئیانو کتاب را به هزینهٔ خود در لندن منتشر کرد و آن را به اعضای پارلمان بریتانیا تقدیم کرد تا دلشان را برای قربانیان تجارت برده به رحم آورد.

اکوئیانو می‌نویسد که در حدود یازده‌سالگی از دهکده‌اش در سرزمین ایگبو در آفریقای غربی ربوده شد، از «گذرگاه میانی» اقیانوس اطلس گذشت و به‌عنوان برده فروخته شد. سال‌ها در کشتی‌های جنگی و بازرگانی کار کرد، با تجارت کوچک پس‌انداز کرد و سرانجام آزادی‌اش را خرید. سپس به سفرهای دریایی دیگری، از جمله سفری به قطب شمال، رفت و به مسیحیت گروید.

کتاب در بریتانیا بارها تجدید چاپ شد و به بحث لغو تجارت برده جان داد؛ اکوئیانو خود برای فروش آن در بریتانیا و ایرلند سفر می‌کرد. توصیفش از کشتی برده‌بر تکان‌دهنده‌ترین بخش متن است. پژوهشگرانی دربارهٔ زادگاه او تردیدهایی مطرح کرده‌اند، ولی کتاب همچنان سندی بنیادی در تاریخ برده‌داری و ادبیات آفریقایی‌تبار است.