On the Economy of Machinery and Manufactures

چارلز ببیج، ریاضی‌دان انگلیسی و طراح «ماشین تفاضلی» که از نخستین طرح‌های رایانه به شمار می‌آید، برای ساختن ماشینش سال‌ها از کارگاه‌ها و کارخانه‌های انگلستان و اروپا بازدید کرد. این کتاب، که در ۱۸۳۲ منتشر شد، حاصل همین بازدیدها و تأملات اوست دربارهٔ اینکه ماشین چگونه کار و تولید و اقتصاد را دگرگون می‌کند.

بخش نخست کتاب به اصول مکانیکی می‌پردازد: ماشین‌ها چگونه نیرو را ذخیره و تنظیم می‌کنند، در زمان صرفه‌جویی می‌کنند، و دقت و یکنواختی را در ساخت فراورده‌ها ممکن می‌سازند. بخش دوم به اقتصاد تولید اختصاص دارد: هزینه‌ها، قیمت‌ها، اندازهٔ کارخانه، رابطهٔ کارگر و کارفرما و تقسیم کار. یکی از مهم‌ترین ایده‌های کتاب، که بعدها «اصل ببیج» نام گرفت، این است که تقسیم کار به کارفرما امکان می‌دهد برای هر مرحله فقط همان سطح مهارتی را بخرد که لازم است.

کتاب بر اقتصاددانانی چون جان استوارت میل و کارل مارکس اثر گذاشت و از متن‌های پیشگام مدیریت صنعتی و پژوهش عملیاتی به شمار می‌آید. برای علاقه‌مندان به تاریخ اقتصاد، انقلاب صنعتی و مدیریت تولید منبعی ارزشمند است.