Ragnarok: the Age of Fire and Gravel

«راگناروک: عصر آتش و شن‌ریزه» (Ragnarok: The Age of Fire and Gravel) در ۱۸۸۳ به قلم ایگناتیوس دانلی، سیاستمدار آمریکایی، منتشر شد و دنبالهٔ کتاب مشهور او «آتلانتیس» است. نویسنده در آن نظریه‌ای شگفت را مطرح می‌کند: لایه‌های رسوب شن و قلوه‌سنگ و رس که در شمال آمریکا و اروپا دیده می‌شوند، حاصل برخورد یک دنباله‌دار با زمین بوده‌اند، نه یخچال‌ها.

کتاب سه بخش دارد. در بخش نخست، «رسوبات»، توضیح‌های موجود دربارهٔ منشأ آن‌ها، از امواج و کوه یخ تا یخچال‌ها، نقد می‌شود. بخش دوم دنباله‌دارها و احتمال برخوردشان با زمین را شرح می‌دهد. در بخش سوم، «افسانه‌ها»، نویسنده افسانه‌های ملل مختلف، از راگناروک نورس و آتش‌سوزی فایتون تا اسطوره‌های عربی، را خاطرهٔ بشر از همین فاجعه می‌داند.

علم امروز این نظریه را نمی‌پذیرد و کتاب را باید نمونه‌ای از شبه‌علم قرن نوزدهم و پیش‌درآمد نوشته‌هایی مانند «جهان‌های برخوردکننده» ولیکوفسکی دانست. با این همه، برای کسانی که به تاریخ باورهای نادرست علمی و اسطوره‌شناسی تطبیقی علاقه دارند، کتابی کنجکاوی‌برانگیز است.