Sun, Sand and Somals

«آفتاب، شن و سومالیایی‌ها» اثر سرگرد اچ. رین، کمیسر ناحیه در سومالیلند بریتانیا، است که با دوازده عکس در ۱۹۲۱ از سوی اچ. اف. و جی. ویتربی در لندن منتشر شد. زیرعنوان آن «برگ‌هایی از دفترچهٔ یادداشت یک کمیسر ناحیه» است.

رین در مقدمه مرز شرقی حبشه را سرزمینی دشوار با قبایل جنگجو توصیف می‌کند و از میان آن‌ها فقط سومالیِ سومالیلند بریتانیا را برمی‌گزیند. به نوشتهٔ او، سومالیایی مسلمانی استوار است که علاوه بر احکام دینی، قانون قبیله‌ای پیچیده‌ای نیز دارد (مثلاً دیهٔ صد شتر برای مرد و پنجاه شتر برای زن)، عفت را محترم می‌شمارد و برای کار به دوردست‌ها می‌رود و در کشتی‌ها ملوان و آتشکار می‌شود.

کتاب از منظر یک مأمور استعماری نوشته شده و به همین دلیل نگرش‌های دوران خود را بازتاب می‌دهد. با این همه، دیدی دست اول از زندگی مردم سومالی و اداره‌ٔ مستعمرات در آغاز سدهٔ بیستم می‌دهد و برای علاقه‌مندان به تاریخ شاخ آفریقا و ادبیات خاطرات استعماری مفید است.