The Cosmic Computer

«رایانهٔ کیهانی» رمانی از اچ. بیم پایپر، نویسندهٔ آمریکایی علمی‌تخیلی، است که نخست در ۱۹۶۳ با عنوان «سیارهٔ اوراقی» منتشر شد و یک سال بعد با نام کنونی‌اش شهرت یافت. داستان بخشی از «تاریخ آیندهٔ» پایپر است و از داستان کوتاه‌تری با نام «گورستان رؤیاها» گسترش یافته.

سیارهٔ پوآکتسم زمانی پایگاه اصلی نیروهای فدراسیون در یک جنگ بزرگ میان‌ستاره‌ای بود. حالا جنگ تمام شده، ارتش رفته و انبوهی از تجهیزات نظامی رهاشده بر جا مانده؛ اقتصاد سیاره فرو پاشیده است. مردم امیدشان را به افسانهٔ «مرلین» بسته‌اند، رایانه‌ای عظیم که گویا همهٔ تصمیم‌های جنگ را گرفته و جایی در سیاره پنهان است.

کان مکسول، جوانی که برای تحصیل به زمین رفته بود، بازمی‌گردد و می‌داند در هیچ سندی نشانی از مرلین نیافته؛ اما بزرگان سیاره حاضر نیستند این را باور کنند. او تصمیم می‌گیرد از همین وسواس جمعی استفاده کند: جست‌وجوی مرلین را به پروژه‌ای بزرگ بدل می‌کند که کارگاه‌ها و کشتی‌ها را دوباره به کار می‌اندازد.

پایپر با طنزی آرام، دربارهٔ اقتصاد، امید جمعی و اعتماد به ماشین‌ها می‌نویسد. کتاب برای دوستداران علمی‌تخیلی کلاسیک دههٔ شصت و داستان‌هایی که ماجرا را با ایده درآمیخته‌اند مناسب است.