Little Fuzzy

«پشمالوی کوچک» (۱۹۶۲) مشهورترین رمان اچ. بیم پایپر، نویسندهٔ آمریکایی علمی-تخیلی، است. جک هالووی، معدنچی سالخورده و تنهایی که در سیارهٔ زاراتوشترا به جست‌وجوی سنگ‌های قیمتی کمیاب مشغول است، روزی در کلبه‌اش با موجودی کوچک، پشمالو و کنجکاو روبه‌رو می‌شود. موجود، و به‌زودی خانواده‌اش، با هالووی انس می‌گیرند و او آن‌ها را «پشمالو» می‌نامد.

هرچه هالووی و دانشمندانی که برای مطالعهٔ این موجودات می‌آیند بیشتر می‌بینند، نشانه‌های هوشمندی آشکارتر می‌شود: پشمالوها ابزار می‌سازند، با هم ارتباط دارند و رفتارهایی پیچیده از خود نشان می‌دهند. اما این کشف تهدیدی بزرگ برای شرکت زاراتوشترا است؛ شرکتی که امتیاز بهره‌برداری انحصاری از سیاره را تنها به این شرط دارد که سیاره ساکنان هوشمند بومی نداشته باشد.

بخش دوم کتاب به دادگاهی پرکشش بدل می‌شود که در آن پرسشی فلسفی باید پاسخی حقوقی بیابد: هوشمندی را چگونه تعریف کنیم و چه معیاری موجودی را صاحب حقوق می‌کند؟ پایپر این پرسش را با شوخ‌طبعی، شخصیت‌های دوست‌داشتنی و پیرنگی سریع پیش می‌برد.

این رمان کوتاه و گرم پرسش‌هایی را پیش می‌کشد که امروز در بحث حقوق جانوران و هوش مصنوعی همچنان زنده است، و برای نوجوانان و بزرگسالان هر دو خواندنی است.