The Crime of the Congo

«جنایت کنگو» نوشتهٔ آرتور کانن دویل، آفرینندهٔ شرلوک هولمز، در سال ۱۹۰۹ منتشر شد. دویل پیش‌تر کتابی دربارهٔ جنگ بوئرها نوشته بود و در این اثر وجههٔ شناخته‌شدهٔ خود را به خدمت اعتراض سیاسی و اخلاقی گذاشت. او در پیشگفتار می‌نویسد بسیاری از انگلیسی‌ها آنچه را شاه لئوپولد بلژیک و همراهانش در سرزمین‌های کنگو انجام داده‌اند، بزرگ‌ترین جنایت تاریخ می‌دانند.

دویل استدلال می‌کند که این ماجرا ترکیبی از غصب گستردهٔ زمین و کشتار گروهی است که با نقاب نیکوکاری و انگیزه‌های بازرگانی انجام شد. او برای اثبات ادعای خود به گزارش‌های رسمی کنسول‌های بریتانیا، از جمله کیسمنت، و به نوشته‌های نویسندگان فرانسوی مانند پیر میل و فلیسین شالای استناد می‌کند.

این کتاب سندی مهم از جنبش اصلاح کنگو و نمونهٔ روشنی از افشاگری سیاسی در آغاز قرن بیستم است. برای علاقه‌مندان به تاریخ استعمار، حقوق بشر و کنشگری نویسندگان خواندنی است؛ البته لحن آن استدلالی و تند است، نه بی‌طرفانه.