The Jew of Malta

«یهودی مالت» تراژدی‌ای از کریستوفر مارلو، نمایشنامه‌نویس بزرگ عصر الیزابت و هم‌روزگار شکسپیر، است که حدود ۱۵۸۹–۱۵۹۰ نوشته شد و سال‌ها از پرطرفدارترین نمایش‌های لندن بود، اما متن آن تنها در ۱۶۳۳ به چاپ رسید.

ماجرا در جزیرهٔ مالت می‌گذرد که فرمانروای مسیحی‌اش زیر فشار ناوگان عثمانی برای پرداخت خراج است. فرماندار برای فراهم کردن پول، دارایی یهودیان جزیره را مصادره می‌کند و همهٔ ثروت باراباس، بازرگان ثروتمند یهودی، را می‌گیرد. باراباس که خود را قربانی ریاکاری حاکمان می‌بیند، دست به انتقامی بی‌رحمانه می‌زند و با یاری غلامش ایتامور، با دسیسه‌ای پس از دسیسهٔ دیگر، مسیحیان، ترکان و حتی نزدیکان خود را به دام می‌اندازد.

نمایشنامه با پیش‌درآمدی از زبان «ماکیاول» آغاز می‌شود و در حقیقت طنزی سیاه دربارهٔ سیاست، پول و ریاکاری دینی است: هیچ‌یک از گروه‌ها، از فرماندار مسیحی گرفته تا راهبان و فرماندهان عثمانی، چهره‌ای پاک ندارند. شخصیت باراباس، با شوخ‌طبعی شیطانی و تک‌گویی‌های پرشورش، الگوی شایلاک در «تاجر ونیزی» شکسپیر شد.

باید گفت که تصویر باراباس بر کلیشه‌های یهودستیزانهٔ اروپای آن روزگار بنا شده و همین امروز نمایشنامه را بحث‌برانگیز کرده است. با این همه، «یهودی مالت» برای شناخت تئاتر الیزابتی و سرچشمه‌های شکسپیر متنی مهم است. این نسخه به ویراستاری الکساندر دایس است.