The Problem of Cell 13

پروفسور آگوستوس اس. اف. ایکس. ون دوزن، دانشمندی با فهرستی بلند از عنوان‌های علمی و پیشانی‌ای غیرعادی، به «ماشین متفکر» شهرت دارد؛ مردی که باور دارد با منطق ناب می‌توان هر مسئله‌ای را حل کرد. وقتی سر میز شام ادعا می‌کند که ذهن حتی می‌تواند از زندان بگریزد، دوستانش او را به چالش می‌کشند: باید ظرف یک هفته از سلول شمارهٔ سیزده در بند محکومان به مرگ فرار کند، آن هم تنها با چند چیز ناچیز.

«مسئلهٔ سلول ۱۳» از مشهورترین داستان‌های کوتاه کارآگاهی آمریکایی است و ماجرای فرار را چنان چیده که خواننده تا صفحه‌های پایانی نمی‌فهمد پروفسور چه نقشه‌ای در سر دارد. این مجموعه شش پروندهٔ دیگر ماشین متفکر را هم در بر دارد: «نخ ارغوانی»، «مردی که گم شد»، «معمای بزرگ اتومبیل»، «شبح شعله‌ور»، «دزدی بانک رالستون» و «راز یک کارگاه هنری».

ژاک فوترل، روزنامه‌نگار آمریکایی، این داستان‌ها را نخست در مطبوعات هرست منتشر کرد و در ۱۹۰۷ آن‌ها را با عنوان «ماشین متفکر» به‌صورت کتاب درآورد؛ این نسخه، چاپ ۱۹۱۷ همان مجموعه با نام تازه است. فوترل در ۱۹۱۲ در فاجعهٔ غرق شدن تایتانیک درگذشت. برای دوستداران معماهای منطقی و داستان کوتاه پلیسی، این کتاب از گنجینه‌های کمتر شناخته‌شدهٔ ژانر است.