The Stages in the Social History of Capitalism

«مراحل تاریخ اجتماعی سرمایه‌داری» مقاله‌ای بلند از هانری پیرن، تاریخ‌نگار بلژیکی، است که بر پایهٔ سخنرانی او در کنگرهٔ بین‌المللی علوم تاریخی لندن (۱۹۱۳) نوشته شد. خود نویسنده در آغاز می‌گوید فقط می‌خواهد فرضیه‌ای را مطرح کند و می‌پذیرد که پژوهش‌های تخصصی برای ارزیابی کامل آن هنوز اندک است.

فرضیهٔ اصلی این است که تاریخ سرمایه‌داری را می‌توان به دوره‌هایی تقسیم کرد و در هر دوره طبقهٔ تازه‌ای از سرمایه‌داران پدید می‌آید که با طبقهٔ پیشین پیوند مستقیم ندارد. پیرن از بازرگانان قرون وسطی آغاز می‌کند و نشان می‌دهد چگونه گروه‌های اجتماعی تازه در برابر ثروتمندان کهنه‌شده نقش می‌گیرند.

متن اصل فرانسوی در ۱۹۱۴ منتشر شد و ترجمهٔ انگلیسی آن بعدها بسیار خوانده شد. پیرن نویسندهٔ «شهرهای قرون وسطی» نیز هست و این اثر کوتاه برای علاقه‌مندان به تاریخ اقتصادی، پیدایش بورژوازی و ریشه‌های نظام سرمایه‌داری مدخلی روشن و تأثیرگذار است.