The Story of My Mind; Or, How I Became a Rationalist

«داستان ذهن من یا چگونه خردگرا شدم» (The Story of My Mind) خاطرات فکری ام. م. منگاسریان است که در ۱۹۰۹ منتشر شد. منگاسریان در خانواده‌ای ارمنی در ترکیه به دنیا آمد، در آمریکا کشیش پرسبیتری بود و سپس از کلیسا کناره گرفت و جامعهٔ دینی مستقل شیکاگو را بنیاد گذاشت.

او کتاب را در قالب نامه‌ای به فرزندانش می‌نویسد. فصل‌ها از «در گهوارهٔ مسیحیت» و تلاش‌های نخست، وسوسه‌ها و دورهٔ بحرانی عبور می‌کنند و به «لنگر انداختن سرانجام» می‌رسند. پس از آن اعتراض‌هایی به خردگرایی و بررسی رابطهٔ آن با ادیان بزرگ جهان آمده است. او می‌گوید از کلیسای پرسبیتری فیلادلفیا استعفا داد.

کتاب شرح صادقانه‌ای از دگرگونی اعتقادی یک روحانی است و برای پژوهشگران تاریخ آزاداندیشی و دین‌پژوهی در آمریکای آغاز سدهٔ بیستم سندی ارزشمند است. دیدگاه‌های آن در معرض بحث است و باید در بستر زمان خوانده شود.