The Tithe-Proctor

«مأمور عشریه» (The Tithe-Proctor) رمانی از ویلیام کارلتون، نویسندهٔ ایرلندی، است که در دهه‌های آغازین قرن نوزدهم بر زمینهٔ جنگ عشریه در ایرلند می‌گذرد. ایرلندی‌های کاتولیک ناچار بودند به کلیسای رسمی انگلیکن عشریه بپردازند و مأموران گردآوری آن به نماد ستمی بدل شده بودند که روستاییان را به شورش واداشت.

فهرست فصل‌ها نشان می‌دهد که داستان از میدان کلیسای دهکده، اصول مأمور و خانوادهٔ او، «قانون کوهستان» و جنایت‌های ناشی از آن، مجلس قاضی محلی و ماجراهای شکار در کوهستان می‌گذرد و به «کشتار کاریک‌شاک» و دادگاه نیمه‌شب می‌رسد. کارلتون که خود در روستا بزرگ شده بود، با شناخت دقیق از زندگی دهقانان تصویری تند و محلی از جامعه ایرلند می‌دهد.

نثر او پرشور و گاه تلخ است و میان طنز و خشونت حرکت می‌کند. این رمان برای علاقه‌مندان به تاریخ اجتماعی ایرلند و ادبیات روستایی قرن نوزدهم، نمونه‌ای ارزشمند است.