The Zen Experience

«تجربهٔ ذن» نوشتهٔ تامس هوور، نویسندهٔ آمریکایی و پژوهشگر فرهنگ آسیای شرقی، است که در ۱۹۸۰ منتشر شد. هوور بر این باور است که حقیقت ذن همیشه در تجربهٔ فردی بوده، نه در نوشته‌های نظری؛ پس به جای شرح فلسفی، تاریخ ذن را از راه زندگی و گفته‌ها و کارهای استادانش روایت می‌کند.

کتاب از دو ریشهٔ ذن آغاز می‌کند: بودیسم هندی، به‌ویژه اندیشهٔ ناگارجونه، و تائوئیسم چینی لائوتسه و چوانگ‌تسه. سپس به بودی‌دارما، نخستین پاتریارک ذن در چین، می‌رسد و جدایی دو مکتب «روشن‌شدگی تدریجی» و «روشن‌شدگی ناگهانی» را دنبال می‌کند. هوئی‌نِنگ، ششمین پاتریارک، عصر طلایی ذن را می‌گشاید و پس از او استادانی چون ما-تسو با شیوه‌های تکان‌دهنده، شاعر کوهستان هان‌شان، و لین‌چی می‌آیند.

بخش پایانی کتاب به کاربرد «کوآن» به دست تا-هوئی و مهاجرت ذن به ژاپن می‌پردازد: ایسای، دوگن و مکتب سوتو، و هاکوئین که ذن رینزای را احیا کرد. هر فصل یک چهره را محور قرار می‌دهد و با حکایت‌ها و نقل‌قول‌های به‌یادماندنی همراه است.

هوور بعدها کتاب را با مجوز آزاد در دسترس همگان گذاشت. این اثر برای کسانی که می‌خواهند ذن را در بستر تاریخی‌اش و از زبان استادانش بشناسند، مدخلی روشن و خواندنی است.