Through Russian Central Asia

«در آسیای میانهٔ روسیه» نوشتهٔ استیون گراهام، نویسندهٔ پرسفر بریتانیایی، در ۱۹۱۶ در لندن منتشر شد. گراهام که به روسیه و فرهنگ مردم آن علاقهٔ زیادی داشت و بیشتر با پای پیاده سفر می‌کرد، در این کتاب سفر خود را از ولادی‌کافکاز به‌سوی آسیای میانه شرح می‌دهد. عکس‌های اصلی و یک تصویر از آرامگاه تیمور بر ارزش کتاب می‌افزایند.

فصل‌ها مسیر سفر را دنبال می‌کنند: «جایی که بیابان شکوفه می‌دهد»، «بخارای شگفت‌انگیز»، «شهرهای مسلمان و مسلمانی»، «تاریخ قبیله‌ها»، «به‌سوی تاشکند» و «فتح روس‌ها». سپس راه‌های دشوار، پیشگامان روسی، همسفران و مرز چین توصیف می‌شود و در فصل‌های پایانی از شب‌ها در میان چادرنشینان می‌گوید.

گراهام با نگاه یک دیدارگر نه یک سیاست‌مدار می‌نویسد و صحنه‌ها و آدم‌ها را زنده توصیف می‌کند. کتاب به‌عنوان سندی از آسیای میانه در سال‌های پیش از انقلاب ۱۹۱۷ و برای علاقه‌مندان به ادبیات سفر ارزشمند است، هرچند باید دیدگاه آن زمان نویسنده را در نظر داشت.