The Memoirs of the Conquistador Bernal Díaz del Castillo, Vol 1

دیاز در نوجوانی به دنیای نو رفت و در لشکرکشی کورتس به مکزیک جنگید. دهه‌ها بعد، وقتی روایت‌های رسمی را خواند و دید که فقط از فرماندهان می‌نویسند، تصمیم گرفت آنچه را خودش دید بنویسد.

نتیجه، از نادرترین منابع تاریخ است: گزارش فتح یک امپراتوری از دید یک سرباز پیاده. توصیف او از نخستین دیدن تنوچتیتلان — شهری بر روی دریاچه، بزرگ‌تر از هر شهری که در اسپانیا دیده بود — از مشهورترین صفحه‌های تاریخ‌نگاری است. روایتش جانبدارانه است، ولی چشم‌دیدِ اوست.