The Memoirs of the Conquistador Bernal Díaz del Castillo, Vol 1

برنال دیاز دل کاستیو، سرباز اسپانیایی که در جوانی به دنیای نو رفت، در لشکرکشی ارنان کورتس به مکزیک (۱۵۱۹ تا ۱۵۲۱) حضور داشت و ده‌ها سال بعد، در پیری و در گواتمالا، خاطراتش را نوشت. انگیزه‌اش خواندن تاریخ‌های رسمی بود که همهٔ افتخار را به فرماندهان می‌دادند؛ او می‌خواست «تاریخ راستین» فتح را از چشم سربازان عادی روایت کند.

این کتاب جلد نخست از ترجمهٔ دوجلدی جان اینگرام لاکهارت (۱۸۴۴) است و از سفرهای اکتشافی نخستین به سواحل یوکاتان، آغاز لشکرکشی کورتس، نبردها و پیمان‌ها با مردمان بومی، و پیشروی اسپانیایی‌ها به سوی پایتخت آزتک‌ها سخن می‌گوید. توصیف‌های دیاز از شهرها، بازارها، معبدها و آیین‌های مردم مکزیک، از زنده‌ترین گزارش‌های دست‌اول دربارهٔ آن تمدن است.

روایت دیاز جانبدارانه است و فتحی خونین را از نگاه فاتحان می‌بیند، اما صراحت، جزئی‌نگری و حافظهٔ شگفت‌انگیز او این کتاب را به یکی از مهم‌ترین منابع تاریخ آمریکای لاتین بدل کرده است. متن اسپانیایی نخستین بار در ۱۶۳۲ در مادرید چاپ شد. برای علاقه‌مندان به تاریخ عصر اکتشاف و استعمار و تاریخ مکزیک، منبعی بی‌جایگزین است.