Mr. Spaceship

«آقای سفینه» داستان کوتاه فیلیپ کی. دیک (۱۹۲۸–۱۹۸۲) است که نخستین بار در ژانویهٔ ۱۹۵۳ در مجلهٔ «تخیل: داستان‌های علم و فانتزی» منتشر شد. دیک در همان سال‌های آغاز نویسندگی خود ده‌ها داستان کوتاه برای مجله‌های علمی‌تخیلی نوشت و بعدها با رمان‌های «مرد قلعهٔ بلند»، «آیا اندرویدها خواب گوسفند برقی می‌بینند؟» و «اوبیک» جایگاهی ویژه در ادبیات علمی‌تخیلی پیدا کرد.

فرض این داستان سفینه‌ای است که مغز یک انسان آن را کنترل می‌کند؛ ایده‌ای که قرار است «کمال مکانیکی» به همراه آورد. شخصیت‌های داستان، که از مسئولان و دانشمندان‌اند، دربارهٔ رفتار آن گفت‌وگو می‌کنند و از «متغیر کامل» سخن می‌گویند: موجودی زنده که هرچه باشد، باز هم از ضرورت تبعیت می‌کند، اما زنجیرهٔ علت و معلولش بسیار ظریف‌تر از ماشین است. خیلی زود معلوم می‌شود چیزی غیرمنتظره در این آزمایش پدید آمده است: موجودی عجیب که تعریف آن آسان نیست.

داستان کوتاه و پرتنش است و پرسش‌هایی را پیش می‌کشد که در آثار دیک تکرار می‌شود: مرز ماشین و انسان کجاست؟ و اگر ذهن در ابزار بنشیند، هنوز می‌توان آن را پیش‌بینی و کنترل کرد؟ برای دوستداران ادبیات علمی‌تخیلی عصر طلایی و کسانی که می‌خواهند آغاز کار نویسنده‌ای مشهور را ببینند، خواندن آن کم‌زمان و جذاب است.