Nicholas Nickleby

پس از مرگ پدر و بر باد رفتن دارایی خانواده، نیکلاس نیکلبی نوزده‌ساله همراه مادر و خواهرش کیت به لندن می‌آید تا از عمویش رالف، رباخواری ثروتمند و سنگدل، کمک بخواهد. رالف که از برادرزاده‌اش بیزار است، او را به‌عنوان دستیار معلم به «دوتبویز هال» می‌فرستد، مدرسه‌ای شبانه‌روزی در یورکشایر که مدیرش، واکفورد اسکوئرز، پسران ناخواسته را گرسنه نگه می‌دارد و آزار می‌دهد.

نیکلاس در آنجا با اسمایک، پسری بی‌پناه و رنج‌دیده، دوست می‌شود و از آن پس ماجراهای این دو را از جاده‌ها و گروه تئاتر سیار آقای کرامِلز تا خیابان‌های لندن دنبال می‌کنیم، در حالی که کیت نیز در برابر نقشه‌های رالف و اشراف‌زادگان هرزه از خود دفاع می‌کند. نیکوکاری برادران چیریبل و بدسگالی رالف، دو قطب اخلاقی رمان را می‌سازند.

دیکنز پیش از نوشتن، پنهانی به یورکشایر رفت تا مدرسه‌های واقعی از این دست را ببیند، و پیشگفتارش نشان می‌دهد که رمان را برای افشای آن‌ها نوشت. «نیکلاس نیکلبی» که در ۱۸۳۸ و ۱۸۳۹ به‌صورت ماهانه منتشر شد، ترکیبی از ملودرام، طنز و نقد اجتماعی و از سرزنده‌ترین رمان‌های دوران جوانی دیکنز است.