The Analogy of Religion

«همانندی دین با سازمان و جریان طبیعت» (۱۷۳۶) مهم‌ترین اثر جوزف باتلر (۱۶۹۲–۱۷۵۲)، اسقف انگلیکان و فیلسوف، است. کتاب پاسخی است به دئیست‌ها و دیگر منتقدانی که دین مسیحی را به‌دلیل دشواری‌ها و ناسازگاری‌های ادعایی رد می‌کردند.

باتلر از یک استدلال قیاسی استفاده می‌کند: اگر طبیعت و نظم جهان، که منتقدان آن را می‌پذیرند، پر از ابهام، سختی و پرسش‌های بی‌پاسخ است، پس دشواری‌های مشابه در دین مکشوف دلیل کافی برای رد آن نیست. او در بخش‌های کتاب از زندگی پس از مرگ، حکومت اخلاقی خدا، آزمون و آموزش انسان و ضرورت وحی بحث می‌کند و در دو رسالهٔ ضمیمه به «هویت شخصی» و «ماهیت فضیلت» می‌پردازد.

این چاپ، چاپ هفدهم با مقدمه، یادداشت‌ها و فهرست‌هایی از هوارد مالکوم است (فیلادلفیا، ۱۸۷۳). اثر باتلر در الهیات و فلسفهٔ دین انگلیسی نفوذی بلند داشت و در آموزش دانشگاهی تا مدت‌ها خوانده می‌شد. برای کسانی که به فلسفهٔ دین، تاریخ بحث‌های عقل و ایمان و نثر فلسفی سدهٔ هجدهم علاقه دارند مناسب است، هرچند خواندنش مستلزم حوصله است.