The Golden Bowl

«جام زرین» (۱۹۰۴) آخرین رمان کامل‌شدهٔ هنری جیمز و یکی از سه رمان بزرگ دورهٔ پایانی اوست. مگی ورور، دختر یگانهٔ آدام ورور، میلیونر و مجموعه‌دار آمریکایی، با شاهزاده آمریگو، اشراف‌زادهٔ ایتالیایی خوش‌سیما و بی‌پول، ازدواج می‌کند. کمی بعد آدام هم با شارلوت استانت، دوست قدیمی مگی، ازدواج می‌کند. آنچه پدر و دختر نمی‌دانند این است که شاهزاده و شارلوت پیش از این عاشق هم بوده‌اند و تنها تهیدستی مانع ازدواجشان شده بود.

این چهار نفر در لندن و خانه‌ای ییلاقی زندگی‌ای به‌ظاهر آرام و هماهنگ دارند، اما نزدیکی بیش از حد پدر و دختر، دو همسر دیگر را دوباره به سوی هم می‌کشاند. جامی که در مغازهٔ عتیقه‌فروشی کوچکی در لندن دیده می‌شود، کاسه‌ای بلورین با روکش طلا و ترکی پنهان، نماد پیوندهایی است که زیبا به نظر می‌رسند اما شکاف دارند.

کتاب دو بخش دارد: نیمهٔ نخست بیشتر از چشم شاهزاده و نیمهٔ دوم از چشم مگی روایت می‌شود. رمان تقریباً هیچ صحنهٔ پرهیاهویی ندارد؛ همه‌چیز در ذهن شخصیت‌ها می‌گذرد: چه کسی چه می‌داند، چه کسی می‌داند که دیگری می‌داند، و چگونه می‌توان بی‌آنکه سخنی آشکار گفته شود، مسیر رابطه‌ها را دگرگون کرد.

جمله‌های جیمز در این کتاب بلند و پیچیده‌اند و خواننده‌ای صبور می‌طلبند؛ در عوض، دقتی روان‌شناختی عرضه می‌کنند که در ادبیات کم‌نظیر است.