The Life and Death of Richard Yea-and-Nay

«زندگی و مرگ ریچارد آری‌ونه» (۱۹۰۰) رمان تاریخی مشهور موریس هیولت دربارهٔ ریچارد اول انگلستان، معروف به ریچارد شیردل، است. هیولت، نویسندهٔ «عاشقان جنگل»، آن را «تاریخ‌نگاریِ انژو و بانویی نجیب» نامید و به ادموند گاس تقدیم کرد. اثر در سه کتاب، با عنوان‌هایی چون «کتاب آری»، روایت می‌شود.

داستان از دوران جوانی ریچارد تا دوران پادشاهی و جنگ‌های صلیبی را با نثری سنگین و آرکائیک و گاه شعرگونه روایت می‌کند. ریچارد در این کتاب شخصیتی پرتضاد دارد: دلاور و هوسباز، دوست‌داشتنی و دشوار. مادرش الئونور آکیتن، همسرش برنگاریا و دوستان و دشمنانش در فضایی پرشور از جنگ، عشق، سیاست و ایمان تصویر می‌شوند.

رمان در زمان خود پرفروش بود و چند بار چاپ شد. زبان بسیار آراسته و دیرفهمش، در کنار پرداخت غنی تاریخی، آن را برای کسانی که به قرون وسطا و ادبیات رمانتیک علاقه دارند جذاب می‌کند، اما برای خوانندهٔ عجول دشوار است.