A Tale of a Tub

«حکایت یک خمره» نخستین اثر بزرگ جاناتان سویفت است که در ۱۷۰۴، بی‌نام نویسنده، همراه «نبرد کتاب‌ها» منتشر شد. نام کتاب از رسمی قدیمی گرفته شده: دریانوردان برای سرگرم کردن نهنگ و دور کردنش از کشتی، خمره‌ای خالی به دریا می‌انداختند؛ سویفت در پیشگفتار طعنه‌آمیزش می‌گوید این کتاب هم خمره‌ای است برای سرگرم کردن منتقدان تا به دولت و کلیسا نپردازند.

هستهٔ کتاب تمثیلی است دربارهٔ سه برادر — پیتر، مارتین و جک — که پدرشان به هر کدام کتی می‌دهد و در وصیت‌نامه سفارش می‌کند هیچ تغییری در آن ندهند. پیتر نمایندهٔ کلیسای کاتولیک روم، مارتین نمایندهٔ کلیسای انگلیکن و لوتریان، و جک نمایندهٔ پروتستان‌های تندرو است، و داستان نشان می‌دهد چگونه برادران با تفسیرهای زیرکانهٔ وصیت‌نامه، کت‌ها را به رنگ و مد روز درمی‌آورند. سویفت هم زیاده‌روی‌های کلیسای روم را هجو می‌کند و هم تعصب فرقه‌های ناسازگار را.

میان فصل‌های داستان «گریز»هایی آمده است — دربارهٔ منتقدان، در ستایش گریز، دربارهٔ جنون — که هجوی گزنده بر فضل‌فروشی، نویسندگان کاسب‌کار و علم‌زدگی زمانه‌اند. کتاب چنان جسور بود که گفته می‌شود ملکه آن به همین سبب سویفت را شایستهٔ مقام اسقفی ندانست.

این ویرایش هنری مورلی «تاریخچهٔ مارتین» و قطعه‌ای کوتاه دیگر را هم در بر دارد. برای دوستداران طنز ادبی و تاریخ اندیشه، اثری دشوار اما درخشان است.