An Essay on Criticism

«رساله‌ای در نقد» (۱۷۱۱) منظومه‌ای تعلیمی از الکساندر پوپ، شاعر بزرگ انگلیسی عصر آگوستی، است که آن را در جوانی سرود و بی‌نام منتشر کرد. پوپ در این منظومه، که در قالب بیت‌های دوتایی قافیه‌دار سروده شده، اصول نقد ادبی و ذوق را به شعر بیان می‌کند؛ در سنت «هنر شعر» هوراس و بوآلو.

منظومه سه بخش دارد. بخش نخست از سرچشمه‌های ذوق درست می‌گوید و منتقد را به پیروی از «طبیعت» و الگوهای کلاسیک، به‌ویژه هومر، فرا می‌خواند. بخش دوم علت‌های داوری نادرست را برمی‌شمارد: غرور، دانش ناقص، توجه به جزئیات به جای کل، دل بستن به ظاهر کلام، تعصب و پیروی کورکورانه از مد. بخش سوم از اخلاق منتقد سخن می‌گوید — فروتنی، صداقت و نیک‌خواهی — و با مروری بر تاریخ نقد از ارسطو تا روزگار شاعر پایان می‌یابد.

بسیاری از بیت‌های این منظومه به ضرب‌المثل‌هایی بدل شده‌اند که هنوز در انگلیسی به کار می‌روند: «خطا کار انسان است و بخشش کار خداوند»، «دانش اندک چیز خطرناکی است» و «ابلهان به جایی می‌شتابند که فرشتگان از پا گذاشتن در آن می‌هراسند». این نسخه با زندگی‌نامهٔ پوپ و یادداشت‌های توضیحی همراه است.

برای دانشجویان ادبیات انگلیسی، علاقه‌مندان به نظریهٔ ادبی و زبان‌آموزانی که می‌خواهند با ریشهٔ اصطلاحات رایج انگلیسی آشنا شوند، متنی کوتاه و پربار است.