Cæsar or Nothing

«یا سزار یا هیچ» رمانی از پیو باروخا (۱۸۷۲–۱۹۵۶)، نویسندهٔ باسکی‌تبار اسپانیایی و از چهره‌های نسل ۹۸، است که در ۱۹۱۰ منتشر شد. نام کتاب از شعار چزاره بورجیا، «یا سزار یا هیچ»، گرفته شده است. ترجمهٔ انگلیسی را لوئیس هاو انجام داده است.

داستان دو بخش دارد. بخش نخست در رم می‌گذرد و قهرمان، سزار مونکادا، جوانی با آرزوهای بزرگ، در میان خانواده‌ای غیرعادی، کشیش‌ها، اشراف و محافل رم سرگردان است. بخش دوم او را به شهر «کاسترو دورو» می‌برد؛ جایی که می‌خواهد با عمل سیاسی، انتخابات و نمایندگی، شهر را متحول کند و با موانع خرده‌کاری‌ها و مصلحت‌ها روبه‌رو می‌شود.

باروخا با نگاهی بدبین و طعنه‌آمیز به سیاست، دین و جامعه نگاه می‌کند و شخصیتی می‌آفریند که میان اندیشه و عمل گرفتار است. کتاب برای علاقه‌مندان به ادبیات اروپا، رمان سیاسی و ادبیات اسپانیا در آغاز قرن بیستم مناسب است.