Christian Science

«علم مسیحی» نوشتهٔ مارک تواین در ۱۹۰۷ منتشر شد و مجموعه‌ای است از نوشته‌هایی که تواین دربارهٔ جنبش «علم مسیحی» و بنیان‌گذارش، مری بیکر ادی، نوشت. کتاب دو بخش دارد: بخش نخست شامل نه فصل دربارهٔ آموزه‌های این جنبش و شخص ادی است، و بخش دوم به سازمان کلیسا، ساختار اداری و مقررات آن می‌پردازد و با پس‌نوشت و فصل‌هایی دربارهٔ هیئت مدیره، خوانندگان، دستورنامه و اعتقادنامه ادامه می‌یابد.

تواین با لحن تند و طنزآمیز خود می‌کوشد نشان دهد که این جنبش هم از نظر فکری و هم از جهت سازمان و تمرکز قدرت اشکال‌هایی دارد. او با ظرافت دعاها، قانون‌ها و روش‌های کلیسا را زیر ذره‌بین می‌برد و گاه کنایه‌هایش به آموزهٔ «شفا با ایمان» تند می‌شود.

کتاب برای خوانندگان آثار تواین، به‌ویژه جنبهٔ جستارنویس و طنزپرداز او، و برای کسانی که به تاریخ جنبش‌های دینی نوپدید در آمریکا علاقه دارند، جالب است. باید توجه داشت که متن جدلی است و دیدگاه خود نویسنده را بازتاب می‌دهد.