Erewhon Revisited Twenty Years Later

ساموئل باتلر در ۱۸۷۲ با «اروهون» جامعه‌ای خیالی را آفرید که در آن بیماری جرم است و جرم بیماری، و ماشین‌ها از ترس آنکه روزی بر انسان چیره شوند ممنوع شده‌اند. در پایان آن رمان، راوی، هیگز، همراه با معشوقش با بالن از اروهون می‌گریزد. باتلر بعدها از خود پرسید چنین «صعود» شگفتی به آسمان در ذهن مردمی ساده‌دل چه اثری خواهد گذاشت؛ «بازگشت به اروهون» (۱۹۰۱) پاسخ اوست.

بیست سال بعد هیگز پنهانی به اروهون بازمی‌گردد و درمی‌یابد که فرار او معجزه‌ای آسمانی شمرده شده است: او اکنون «فرزند خورشید» است، دینی تازه با کشیشان، پرستشگاه‌ها، آیین‌ها و استادان دانشگاهی بر پایهٔ او ساخته شده، و کسانی که از این دین سود می‌برند از حقیقت هراس دارند. هیگز میان دو راه گیر می‌افتد: حقیقت را فاش کند یا بگذارد افسانه بماند. داستان را پسر هیگز، جان، روایت می‌کند و رابطهٔ پدر و پسر لایهٔ عاطفی کتاب را می‌سازد.

این رمان هجوی تیز و هوشمندانه دربارهٔ چگونگی پیدایش و رشد باورهای دینی، نقش منفعت و قدرت در نگه‌داشتن آن‌ها، و دشواری صداقت است؛ با همان طنز آرام و بدبینانهٔ باتلر. خواندن «اروهون» پیش از آن توصیه می‌شود.