The Authoress of the Odyssey

ساموئل باتلر، نویسندهٔ «اِروهون» و «راه همهٔ گوشت‌ها»، در دههٔ پایانی عمرش اودیسه را به انگلیسی ترجمه کرد و در همین کار به نظریه‌ای غریب رسید: اینکه این حماسه را نه هومرِ نابینا، که زنی جوان از اهالی تراپانی در غرب سیسیل سروده است. این کتاب، که در ۱۸۹۷ منتشر شد، استدلال کامل او برای همین ادعاست.

باتلر شواهدش را از دل خود شعر بیرون می‌کشد. به نظر او جزئیات خانه‌داری، آشپزی، رخت‌شویی و آداب پذیرایی در اودیسه بسیار دقیق‌تر و زنده‌تر از جزئیات دریانوردی و جنگ است؛ شخصیت‌های زن، از پنه‌لوپه تا ناوسیکا، پیچیده‌تر و فعال‌ترند؛ و مردان گاه با خطاهایی توصیف می‌شوند که مردی اهل کشتی مرتکب نمی‌شد. او سپس جغرافیای سفرهای اولیس را با کوه‌ها، غارها و ساحل‌های اطراف تراپانی و کوه اریکس تطبیق می‌دهد و نتیجه می‌گیرد که «ایتاکا» و «اسخریا»ی شعر هر دو در همین گوشه از سیسیل‌اند. فصل‌هایی هم به این اختصاص دارد که سرایندهٔ اودیسه چگونه از ایلیاد بهره برده و شعر چگونه زیر دست او شکل گرفته است.

یونان‌شناسان آن روزگار این نظریه را جدی نگرفتند و امروز هم دیدگاهی حاشیه‌ای است. با این حال پرسش‌هایی که باتلر طرح می‌کند — چرا اودیسه این‌قدر با ایلیاد فرق دارد و این تفاوت از کجا می‌آید؟ — پرسش‌های واقعی‌اند، و نثر طنزآمیز و بی‌پروای او خواندن کتاب را لذت‌بخش می‌کند. برای علاقه‌مندان هومر، اسطوره‌شناسی یونان و تاریخ نقد ادبی، و نیز برای کسی که می‌خواهد ببیند یک ذهن کنجکاو و لجوج چگونه یک فرضیه را تا آخر دنبال می‌کند، کتابی خواندنی است، حتی اگر خواننده در پایان قانع نشود.