Gods and Fighting Men

لیدی آگوستا گرگوری، از چهره‌های اصلی نهضت ادبی ایرلند و همراه ویلیام باتلر ییتس در بنیان‌گذاری تئاتر ابی، در این کتاب اسطوره‌ها و حماسه‌های کهن ایرلند را از دست‌نوشته‌های پراکندهٔ گیلیک و ترجمه‌های پژوهشگران گرد آورد و به نثری یکدست و روان بازگفت. ییتس بر کتاب پیشگفتاری نوشته است.

بخش نخست، «خدایان»، داستان توآها دِ دانان است؛ قومی خدای‌گونه و جادوگر که به ایرلند می‌آیند، با فیربولگ‌ها و سپس فوموری‌ها می‌جنگند و سرانجام به درون تپه‌ها و جهان پنهان می‌روند و به پریان افسانه‌های بعدی بدل می‌شوند. داستان لوگِ دست‌دراز، پسران توئیرن و نبرد بزرگ ماگ توئیره از مهم‌ترین بخش‌های آن است.

بخش دوم، «جنگاوران»، چرخهٔ فین مک‌کول و جنگاوران فیانا را روایت می‌کند: شکارها، جنگ‌ها، عشق‌ها و ماجراهای جادویی آنان، و سرگذشت اوشین، پسر فین، که به «سرزمین جوانان» می‌رود.

گرگوری این روایت‌ها را به زبانی نوشت که از گویش انگلیسی روستاییان غرب ایرلند رنگ گرفته و آهنگ زبان گیلیک را در خود دارد. کتاب در بازشناسی میراث اسطوره‌ای ایرلند در آغاز قرن بیستم نقشی جدی داشت و برای علاقه‌مندان به اسطوره‌شناسی سلتی، ادبیات ایرلند و ریشه‌های فانتزی مدرن، منبعی بنیادین و خوش‌خوان است.