Man and Superman: A Comedy and a Philosophy

«مرد و ابرمرد» نمایشنامهٔ جرج برنارد شاو است که در ۱۹۰۳ منتشر شد و زیرعنوان «یک کمدی و یک فلسفه» دارد. کتاب با «نامهٔ اهدایی» بلند و طنزآمیزی به منتقد تئاتر، آرتور بینگام واکلی، آغاز می‌شود که روزی از شاو خواسته بود نمایشنامه‌ای دربارهٔ دون ژوان بنویسد؛ شاو در این نامه دیدگاهش را دربارهٔ هنر، اخلاق و «نیروی حیات» شرح می‌دهد.

جان تانر، روشنفکری پرحرف و ثروتمند و نویسندهٔ جزوه‌ای انقلابی، به حکم وصیت‌نامه‌ای قیم «اَن» وایت‌فیلد، دختری جوان و زیرک، می‌شود. تانر خود را آزاداندیش و گریزان از ازدواج می‌داند، اما کم‌کم درمی‌یابد که در بازی‌ای بزرگ‌تر از خود گرفتار است. شاو طرح کمدی را وارونه می‌کند: در جهان او زن شکارچی است و مرد شکار، و «نیروی حیات» برای ادامهٔ تکامل نوع بشر از راه زن کار می‌کند.

پردهٔ سوم با رؤیایی مشهور به «دون ژوان در جهنم» قطع می‌شود: گفت‌وگویی فلسفی و طولانی میان دون ژوان، شیطان، دونا آنا و مجسمهٔ پدر او دربارهٔ معنای زندگی، بهشت و جهنم و آیندهٔ انسان، که اغلب جداگانه اجرا می‌شود. عنوان کتاب به اندیشهٔ «ابرانسان» نیچه اشاره دارد، اما شاو آن را به شیوهٔ خود و با طنزی گزنده بازمی‌سازد. نمایشنامه هم خنده‌دار است و هم اندیشه‌برانگیز و از ستون‌های کارنامهٔ شاو.