Massimilla Doni

«ماسیمیلا دونی» داستان بلندی از اونوره دو بالزاک است که در مجموعهٔ «کمدی انسانی» و بخش «پژوهش‌های فلسفی» جای دارد. ماجرا در ونیز می‌گذرد، در فضای شب‌های اپرا و کاخ‌های کهن شهر، و دربارهٔ عشق جوانی اشرافی به نام امیلیو مِمّی به ماسیمیلا دونی است؛ بانویی که با دوک مسن کاتانئو ازدواج کرده است.

بالزاک در کنار گره‌های عاشقانه، موضوعی را پیش می‌کشد که در سراسر داستان حضور دارد: موسیقی و تأثیر آن بر جان آدمی. اجرای اپرا در تئاتر ونیز، شور هنری و تفاوت میان عشق آرمانی و میل زمینی در این روایت به هم گره می‌خورند. مقدمه‌ای که نویسنده به دوستش ژاک اشترونس تقدیم کرده نشان می‌دهد تا چه اندازه به موسیقی و دشواری‌های آفرینش هنری اهمیت می‌داد.

متن حاضر ترجمهٔ انگلیسی کلارا بل و جیمز وارینگ است. داستان معمولاً در کنار «گامبارا» که آن هم دربارهٔ موسیقی است، خوانده می‌شود و پیوندی میان رمان‌نویسی و نقد هنری برقرار می‌کند.

این اثر برای کسانی جالب است که به ادبیات فرانسهٔ سدهٔ نوزدهم، بالزاک و داستان‌هایی دربارهٔ هنر و عشق علاقه دارند؛ خوانش آن چندان طولانی نیست و فضای ونیز در آن خواننده را درگیر می‌کند.