Pausanias' Description of Greece, Volume I

«توصیف یونان» پاوسانیاس، جغرافی‌دان و سیاح یونانی قرن دوم میلادی و هم‌روزگار امپراتوران آنتونینی، گزارشی ده‌کتابی از گشت‌وگذار او در سرزمین اصلی یونان است: معبدها، تندیس‌ها، نقاشی‌ها، گورها، آیین‌ها و افسانه‌های محلی هر شهر و روستایی که دید. این جلد نخست ترجمهٔ انگلیسی آرتور ریچارد شیلتو است که در ۱۸۸۶ در «کتابخانهٔ کلاسیک بوهن» منتشر شد، با یادداشت و نمایه.

پاوسانیاس از آتیکا و آتن آغاز می‌کند و سپس به کورنت، آرگولیس، لاکونیا و دیگر نواحی یونان می‌رود. شیوه‌اش ساده و دقیق است: آنچه را دیده توصیف می‌کند، آنچه را شنیده بازمی‌گوید و گاه با شک و گاه با ایمانی ساده به خدایان کهن داوری می‌کند. او همان‌قدر به تاریخ نبردها و تبار خاندان‌ها علاقه دارد که به رسوم دینی و اسطوره‌های فراموش‌شده.

بسیاری از بناها و آثار هنری‌ای که پاوسانیاس دید، در قرن‌های بعد ویران شدند و امروز تنها توصیف او از آن‌ها مانده است. باستان‌شناسان قرن نوزدهم با همین کتاب در دست، کاوش در المپیا، دلفی و میکنای را پیش بردند. برای علاقه‌مندان یونان باستان، باستان‌شناسی، اسطوره و سفرنامه، این اثر هم راهنمایی کهن است و هم گنجینه‌ای از دانسته‌هایی که جای دیگری یافت نمی‌شود.