The Tragedy of Pudd'nhead Wilson

«ویلسون کله‌پوک» (۱۸۹۴) از تلخ‌ترین رمان‌های مارک تواین است و در شهرکی خیالی به نام داوسنز لندینگ، کنار رود میسیسیپی و در دوران برده‌داری، می‌گذرد. دیوید ویلسون، وکیل جوانی که با یک شوخی نسنجیده لقب «کله‌پوک» گرفته، سال‌ها در حاشیهٔ شهر زندگی می‌کند و سرگرمی‌اش گردآوری اثر انگشت مردم است.

روکسانا، زن برده‌ای که تنها یک‌شانزدهم تبارش آفریقایی است و ظاهرش با سفیدپوستان فرقی ندارد، از ترس آنکه پسرش روزی «به پایین رودخانه» فروخته شود، او را با نوزاد اربابش جابه‌جا می‌کند. دو کودک هر یک در جایگاه دیگری بزرگ می‌شوند و رمان نشان می‌دهد که تفاوتشان تا چه اندازه زادهٔ تربیت و موقعیت است، نه «خون».

تواین در این کتاب طنز را با داستان معمایی و دادگاهی درآمیخته و از فناوری تازهٔ آن روز، یعنی انگشت‌نگاری، بهره گرفته است. سرفصل‌های هر فصل، گزیده‌هایی از «تقویم ویلسون کله‌پوک»، از نیش‌دارترین جمله‌های اوست. برای خوانندگان ادبیات آمریکا و بحث نژاد و هویت، اثری اندیشه‌برانگیز است.