Raymond; or, Life and Death

«ریموند، یا زندگی و مرگ» کتابی است از سر الیور لاج (Oliver Lodge)، فیزیک‌دان برجستهٔ بریتانیایی و رئیس دانشگاه بیرمنگام، که در سال ۱۹۱۶ منتشر شد. ریموند نام پسر نویسنده بود که در جنگ جهانی اول کشته شد. لاج پس از این مرگ، در نشست‌هایی با واسطه‌های احضار روح شرکت کرد و کتاب را بر پایهٔ همین تجربه‌ها نوشت.

کتاب بخش‌هایی دارد: شرح زندگی ریموند، گزارش مفصل نشست‌ها و پیام‌هایی که به باور نویسنده از او رسیده است، و بخشی که لاج در آن به پرسش‌های بزرگ‌تر دربارهٔ زندگی پس از مرگ، رابطهٔ روح و جسم و دین و علم می‌پردازد. نویسنده می‌کوشد با دقت یک دانشمند نشست‌ها را ثبت کند و ادعاهای خود را بسنجد.

اهمیت کتاب بیش از آنکه علمی باشد تاریخی و اجتماعی است. ادعاهای آن پشتوانهٔ علمی پذیرفته‌ای ندارد، اما نشان می‌دهد سوگ میلیون‌ها خانوادهٔ داغ‌دیدهٔ جنگ جهانی اول چگونه بسیاری را به احضار روح و جست‌وجوی ارتباط با درگذشتگان کشاند. کتاب هنگام انتشار پرفروش بود و بحث‌های بسیار برانگیخت.

برای کسانی که به تاریخ روان‌شناسی و معنویت‌گرایی و ذهنیت مردم در دوران جنگ علاقه دارند، خواندنی است. باید آن را سندی از باور و رنج یک پدر و یک زمانه دانست، نه گزارش علمی قطعی.