The Sacred Fount

«چشمهٔ مقدس» رمان کوتاه و پیچیدهٔ هنری جیمز است که در ۱۹۰۱ نزد پسران چارلز اسکریبنر در نیویورک چاپ شد. روایت آن با راوی بی‌نامی آغاز می‌شود که برای میهمانی بزرگ آخر هفته در ییلاقی اشرافی به ایستگاه می‌رود و در میان مهمانان به رفتار و دگرگونی‌ها خیره می‌شود.

راوی با دقتی وسواس‌گونه می‌کوشد توضیحی نظری برای این مشاهده پیدا کند که چند تن از مهمانان ناگهان تغییر کرده‌اند؛ یکی شاداب‌تر یا زیباتر و دیگری کم‌حال‌تر. کتاب بیش از آن‌که ماجرا باشد، گفت‌وگو، حدس و گمان و بازی ذهن است.

نثر جیمز در این اثر ظریف و پرپیچ‌وخم است و برای خواندن به حوصله نیاز دارد. رمان از جدیدترین آثار دورهٔ میانی نویسنده است و برای دوستداران ادبیات روان‌شناختی، مرزهای واقعیت و خیال و جامعهٔ اشرافی، چالشی هوشمندانه به شمار می‌آید.