Utilitarianism

«فایده‌گرایی» کوتاه‌ترین و مشهورترین دفاع از این نظریهٔ اخلاقی است: کاری درست است که بیشترین خوشبختی را برای بیشترین شمار مردم پدید آورد. جان استوارت میل این جستار را نخست در ۱۸۶۱ در سه شمارهٔ «فریزرز مگزین» منتشر کرد و سپس در ۱۸۶۳ به‌صورت کتاب درآورد.

میل از آموزهٔ جرمی بنتام آغاز می‌کند اما اصلاحی مهم در آن می‌گذارد: لذت‌ها تنها در کمیت با هم فرق ندارند، کیفیتشان هم متفاوت است. جملهٔ مشهورش از همین‌جاست: بهتر است سقراطی ناخرسند باشی تا ابلهی خرسند. در فصل‌های بعد به اعتراض‌های رایج پاسخ می‌دهد، از ضمانت نهایی اصل فایده سخن می‌گوید، و در فصل پایانی، پیوند عدالت و فایده را می‌کاود.

جان استوارت میل (۱۸۰۶–۱۸۷۳)، فیلسوف، اقتصاددان و نمایندهٔ پارلمان بریتانیا، از اثرگذارترین اندیشمندان لیبرال قرن نوزدهم و نویسندهٔ «دربارهٔ آزادی» و «انقیاد زنان» است. این نسخه از چاپ هفتم کتاب (۱۸۷۹) گرفته شده است.

کوتاه‌ترین راه برای فهمیدن یکی از دو سه نظریهٔ اخلاقی اصلی که هنوز زنده‌اند؛ هر بحثی دربارهٔ سیاست‌گذاری عمومی و اخلاق کاربردی، امروز هم روی همین زمین می‌ایستد.