Volpone; Or, The Fox

«ولپونه یا روباه» کمدی تلخ و درخشان بن جانسن (۱۵۷۲–۱۶۳۷) است که در ۱۶۰۶ بر صحنه رفت و در ۱۶۰۷ چاپ شد. نویسنده را پس از شکسپیر بزرگ‌ترین نمایشنامه‌نویس انگلیسی زمان خود می‌دانند. چاپ حاضر مقدمه‌ای دربارهٔ زندگی جانسن و جایگاه او و واژه‌نامه‌ای برای واژگان دشوار دارد.

صحنهٔ نمایش ونیز است. ولپونه، ثروتمندی بی‌فرزند، خود را به بیماری و مرگ می‌زند تا طمعکاران برای رسیدن به ارثش هدیه و رشوه بیاورند. خدمتکار زیرک او موسکا در این بازی همدست و گاه محرک اوست. چند نفر با نام‌های جانوری، مانند لاشخور و زاغ و کلاغ، یکی‌یکی به دام می‌افتند.

جانسن از طمع و فریب برای نمایش جامعه‌ای استفاده می‌کند که پول بر همه‌چیز، از خانواده تا شرف، چیره شده است. شخصیت‌ها بیشتر مضحک‌اند، اما بازی خطرناکی که آغاز می‌شود کم‌کم از دست سازندگانش بیرون می‌رود.

نمایشنامه برای دوستداران تئاتر کلاسیک انگلیسی، کمدی اجتماعی و طنز مناسب است؛ نثر و نظم قدیمی انگلیسی خواندنش را برای تازه‌کار اندکی دشوار می‌کند.