A Passage to India

شهر خیالی چاندراپور در هندِ زیر سلطهٔ بریتانیا. دکتر عزیز، پزشک مسلمان جوان و پرشور، شبی در یک مسجد با خانم مور، بانوی سالخوردهٔ انگلیسی، آشنا می‌شود و دوستی غیرمنتظره‌ای میانشان شکل می‌گیرد. خانم مور همراه آدلا کوستد، دختری که برای سنجیدن ازدواج با پسر او به هند آمده، می‌خواهد «هند واقعی» را ببیند؛ و سیریل فیلدینگ، مدیر کالج دولتی، تنها انگلیسی‌ای است که بی‌تکلف با هندی‌ها دوستی می‌کند.

عزیز برای پذیرایی از مهمانانش گردشی به غارهای مرموز مارابار ترتیب می‌دهد. آنچه در آن غارها رخ می‌دهد — یا شاید رخ نمی‌دهد — هرگز به‌روشنی گفته نمی‌شود، اما پیامدهایش جامعهٔ استعماری را دو پاره می‌کند و دوستی‌ها را به آزمون می‌گذارد.

ای. ام. فورستر (۱۸۷۹–۱۹۷۰) دو بار به هند سفر کرده بود و کتاب را به دوست هندی‌اش سید راس مسعود تقدیم کرد. رمان در سه بخش «مسجد»، «غارها» و «معبد» ساخته شده و در کنار نقد تند رفتار استعماری، دربارهٔ امکان و ناممکنی دوستی میان آدم‌هایی از دو جهان می‌اندیشد.

این واپسین رمانی بود که فورستر در زندگی‌اش منتشر کرد و از برجسته‌ترین رمان‌های انگلیسی قرن بیستم شمرده می‌شود؛ برای خواننده‌ای که به تاریخ استعمار، هند و رمان روان‌شناختی علاقه دارد، انتخابی درخشان است.